Heritage Background Image
Chwilio am Rhywbeth?

Merthyr Mawr

 MM VillagePentref Merthyr Mawr

Wrth ddod i mewn i'r pentref prydferth hwn, gallech feddwl bod amser wedi sefyll yn ei unfan. Ar gyrion y pentref, saif y 'Bont Drochi'. Pont garreg â phedwar bwa yw hi, a adeiladwyd yn y 15fed ganrif, ac mae tyllau yn y parapetau er mwyn i ffermwyr allu gwthio eu defaid anfodlon i mewn i'r afon ar gyfer eu trochiad blynyddol! Roedd tafarn yn arfer sefyll wrth ochr y bont, ac yn ôl y sôn roedd un o'i landlordiaid, 'Cap Goch' yn ysbeilio a llofruddio teithwyr ar eu ffordd i Dyddewi.

Mae casgliad eithriadol o dai to gwellt yng nghanol pentref Merthyr Mawr, sydd wedi'u lleoli o gwmpas clwt y llan. Yn agos i'r bythynnod hyn, saif Eglwys Teilo Sant (1849-1851) a gynlluniwyd gan Benjamin Ferrey. Adeiladwyd yr eglwys ar safle eglwys gynharach o lawer, ac mae casgliad rhagorol o gerrig arysgrifedig canoloesol, yn dyddio o'r 5ed ganrif ymlaen, i'w gweld yng nghefn y fynwent. Daethpwyd o hyd i lawer ohonynt wrth adeiladu'r eglwys bresennol.

Ychydig lathenni oddi wrth yr eglwys gallwch groesi'r 'Bont Droi' at Lwybrau Merthyr Mawr, sydd newydd gael eu hatgyweirio. O'r fan hon, gallwch fynd am dro, gan fwynhau golygfeydd hyfryd, at y cerrig camu dros Afon Ewenni sy'n arwain at Gastell Ogwr.

 

Dolenni a Lawrlwythiadau