Heritage Background Image
Chwilio am Rhywbeth?
Lancaster

Mae gan Ben-y-bont ar Ogwr hanes cyfoethog o ffermio, bwyd ac amaethyddiaeth. Ym Mro Morgannwg mae gwartheg a chnydau'n cael eu ffermio ar yr iseldiroedd âr ffrwythlon a arferai fod yn rhan o wely'r môr. I'r gogledd, mae bryniau Morgannwg yn gartref i ddefaid Mynydd Cymreig, a fu ers canrifoedd yn gymaint o ran o'r dirwedd â'r bryniau eu hunain.

Mae'r Tîm Cadwraeth a Dylunio'n chwarae rhan allweddol yn y gwaith o reoli'r amgylchedd hanesyddol ac yn amcanu at gyfrannu at y canlynol; Diogelu a gwella treftadaeth adeiledig a thirweddau hanesyddol Fwrdeistref Sirol, Safonau uwch o ran ansawdd dylunio, Datblygu mentrau sgiliau a hyfforddiant mewn perthynas â'r dreftadaeth adeiledig, Cynyddu ymwybyddiaeth a gwybodaeth y cyhoedd am yr amgylchedd hanesyddol a'u mwynhad ohono.

Nid oes unrhyw ardal yn well i fwynhau dysgu am hanes wrth gerdded ynghanol golygfeydd syfrdanol. Mae Pen-y-bont ar Ogwr yn frith o bentrefi a chymunedau a chanddynt dreftadaeth ddifyr, ac mae nifer ohonynt mewn lleoliadau hardd yn uchel yn y mynyddoedd neu'n agos at yr arfordir. Mae'r ardal wedi'i bendithio â thri chwm prydferth, sef cymoedd afonydd Garw, Ogwr a Llynfi sy'n llifo i'r môr rhwng Aberogwr a thwyni tywod Merthyr Mawr. Mae tri chastell - Coety, Castellnewydd a Dwnrhefn - i ymweld â hwy, a threftadaeth ddiwydiannol ar ffurf gwaith haearn a glo wedi'i gwarchod yn berffaith o fewn parciau newydd helaeth wedi'u tirlunio.

Ym 1825 fe sefydlodd grŵp o dirfeddianwyr a gwŷr busnes lleol Gwmni Rheilffordd Dyffryn Llynfi a Phorthcawl i redeg cerbydau ceffyl. Byddai'n mynd o Faesteg yng Nghwm Llynfi i lawr at y môr ym Mhorthcawl lle'r oedd harbwr newydd wedi cael ei adeiladu i wasanaethu'r diwydiannau glo a haearn a oedd yn ehangu yn y cymoedd i'r gogledd o Ben-y-bont.

Bridgends Heritage Bridgends County Borough Council Reach Welsh Government